DESTEK/DİRENÇ · FORMASYONLAR · İNDİKATÖRLER · RİSK YÖNETİMİ
Zaman içindeki fiyat ve hacim değişikliklerini inceleyerek alım-satım stratejisi oluşturma sanatıdır. Geleceği tahmin etmez, sadece geçmişte ne olduğunu ve şu an ne olup bittiğini gösterir. Doğru soru "yarın fiyat artar mı?" değil, "artarsa/düşerse ben ne yapacağım?" sorusudur.
1) Fiyatlar her türlü faktörü yansıtır. 2) Piyasa ana, ikincil, küçük olmak üzere 3 trend halinde hareket eder. 3) Ana trendler birikim-hareket-aşırılık aşamalarından geçer. 4) Göstergeler fiyatı desteklemeli. 5) İşlem hacmi trendi onaylamalı. 6) Trend, dönüş sinyali gelene kadar devam eder.
Başarı için 6 "silah": bilgi (destek/direnç/formasyon/indikatör), risk yönetimi, alım-satım kuralları (trading sistemi), deneyim, davranışsal finans farkındalığı ve bunlarla kendi trading sistemini oluşturmak.
Destek: alım baskısının fiyatı yukarı çevirdiği seviye. Direnç: satış baskısının yükselişi durdurduğu seviye.
Bir seviye ne kadar uzun süre test edilir ve ne kadar yüksek hacimle oluşursa o kadar güçlüdür. Yakın zamanda oluşan bir seviye, eskiden oluşana göre daha kuvvetlidir.
4 unsura dikkat: konum (fiyat çubuklarının tamamını kapsamalı, kapanışa göre değil), temas sayısı (en az 3), eğim (yumuşak olan daha güvenilir) ve süre (uzun sürdükçe daha geçerli).
Tepe ve dip mesafeleri birbirine yakınsa oluşan paralel kanaldır. Yükselen kanalda alt banttan alım, üst banttan satım; ana trend yönü tersine pozisyon riskli kabul edilir.
Yatırımcıların aynı seviyeyi "destek/direnç" olarak algılaması, kendi kendini gerçekleştiren bir kehanete dönüşür — herkes o noktayı izlediği için nokta gerçekten güçlü hale gelir.
Kırılan bir direnç ilerleyen dönemde desteke, kırılan bir destek ise dirençe dönüşür. Bu rol değişimi trend dönüşü veya tepki hareketine zemin hazırlar.
Yatay bantlar, alçalan/yükselen trendlere göre daha sağlıklı çalışır. Bant içindeki hacim dağılımı (yükselişler mi düşüşler mi hacimli) kırılma yönü hakkında ipucu verir.
Her formasyon aslında fiyatın oluşturduğu bir sıkışma alanıdır — ve sıkışan bir şey er ya da geç patlar. Önemli olan formasyonun adı değil, trend çizgileriyle belirlenen sıkışmanın kendisidir.
Düşüş sonlarında görülen dip dönüş formasyonu. Sol omuz → baş → sağ omuz boyunca hacim azalır; boyun çizgisi kırılınca hacim artar ve yükseliş başlar.
Alıcı-satıcı çekişmesinin yarattığı kararsızlık bölgesi. Diplerin yükselmesi + tepelerin alçalması ile oluşur; hacim formasyon boyunca daralır, kırılma yönünde tekrar artar.
Hızlı trendler içindeki kısa (birkaç gün - 3 hafta) dinlenme formasyonlarıdır. Ana trendin tersi yönünde eğimlidir; kırılma yönünde trend kaldığı yerden devam eder.
Tepede görülen, literatürde ~%93 başarılı kırılma oranına sahip güvenilir bir dönüş formasyonudur.
"Fincan" şeklinde bir dip oluşumu ve devamında bir "kulp" oluşur. Kulbun üst sınırının yukarı kırılması alım sinyali kabul edilir.
Alçalan üçgen: destek sabit, direnç alçalıyor → aşağı kırılma beklentisi. Yükselen üçgen: direnç sabit, destek yükseliyor → yukarı kırılma beklentisi.
Bayrağa benzer ama daha keskin/sivri bir üçgendir. Yükselen takozdan sonra genelde düşüş, alçalan takozdan sonra genelde yükseliş beklenir.
Nadiren görülen, baklava dilimine benzeyen simetrik bir formasyondur. Kırıldığı yönde, formasyon boyu kadar bir hareket beklenir.
Trend dönüşlerinde güvenilirliği yüksek formasyonlardır. İkinci dip/tepenin ilkini aşamaması ve aradaki boyun çizgisinin kırılması ile teyit edilir.
Fiyat hareketinin belirli fibonacci oranlarına (0,382 - 0,618 - 1,272 - 1,618 vb.) göre bacaklar oluşturmasına dayanan harmonik formasyonlardır.
5 dalgalı, fiyatın iki çizgi arasına hapsolduğu bir formasyondur. Hedef fiyat, 1 ve 4 numaralı noktaların birleştirilip sağa uzatılmasıyla bulunur.
XA, AB, BC, CD bacaklarının belirli fibo oranlarında olduğu harmonik formasyon. D noktası alım/satım seviyesi olarak kullanılır.
Bat formasyonuna benzer; CD bacağının XA bacağının 1,618'i olduğu, daha "uzamış" bir harmonik yapıdır.
En basit harmonik formasyon. AB bacağının CD bacağına eşit olması (AB=CD) temel kuraldır.
Harmonik formasyonların en bilineni. XA/AB, AB/CD, BC/CD oranlarının belirli fibonacci aralıklarında olması gerekir.
Fiyattan türetilen 6 veri (açılış, kapanış, en yüksek, en düşük, yön, volatilite) kullanılarak hesaplanır. Trend, hacim ve aşırı alım-satım ailelerinden birer tane kullanıp birlikte teyit almak önerilir.
Trendin varlığını gösterir, yönünü değil. 20-25 üzeri = trend var; altı = yatay piyasa. +Di/-Di ile birlikte kullanılır.
20 periyotluk ortalama ± 2 standart sapma ile hesaplanır. Bandın daralması genelde sert bir hareketin öncüsüdür.
0-100 arası salınan göreceli güç endeksi. 30 altı aşırı satım, 70 üstü aşırı alım; 50 seviyesi nötr kabul edilir.
26 ve 12 periyotluk üssel hareketli ortalamaların farkıdır. 9 periyotluk sinyal (trigger) çizgisini ve sıfır seviyesini kesmesi al-sat sinyali üretir.
MACD ile sinyal çizgisi farkının bir kez daha ortalaması alınarak hesaplanır; MACD sinyallerini biraz daha erkene çeker.
Hacim tabanlı bir göstergedir; kapanışın yönüne göre birikir/azalır. Fiyat hareketinden önce sinyal verebilen "öncü" bir gösterge olarak kabul edilir.
Alıcı (+Di) ve satıcı (-Di) baskısını gösteren yön göstergeleridir. +Di'nin -Di'yi yukarı kesmesi al, aşağı kesmesi sat sinyalidir.
+Di ile -Di farkının tek çizgiye indirgenmiş halidir. Sıfır seviyesinin yukarı/aşağı kırılması al-sat sinyali üretir.
Belirlenen periyottaki fiyat değişiminin yüzdesel değeridir; referans seviyesi 100'dür.
Fiyatın hareketli ortalamadan ne kadar uzaklaştığını ölçer. Referans seviyeleri +100 ve -100'dür.
Stochastic'in ters çevrilmiş halidir. -20 üzeri aşırı alım, -80 altı aşırı satım olarak yorumlanır.
Kapanışın, belirli periyottaki fiyat aralığına göre konumunu ölçer. %K ve %D çizgilerinin kesişimi al-sat sinyali üretir.
Fiyatın altında/üstünde noktalarla ilerleyen bir trend göstergesidir. Noktaların fiyatı kesmesi al-sat sinyali olarak kullanılır.
Fiyatı yumuşatan trend göstergeleridir (basit, üssel, ağırlıklı vb.). Kısa vadeli ortalamanın uzun vadeliyi kesmesi al-sat sinyali üretir.
İşlem hacminin arttığı günlerdeki fiyat değişimini takip eden bir göstergedir; uzun vadeli trend değişimlerinde yardımcı olur.
Hisseye olan talebi ölçer, sıfır seviyesi etrafında salınır. Özellikle uyuşmazlık (divergence) tespitinde güçlü sinyaller üretir.
7, 14 ve 28 periyotların birleşiminden oluşan bir osilatördür; 30-50-70 referans seviyelerine sahiptir.
Hacim eklenmiş RSI'dır. Hisseye para giriş/çıkış gücünü gösterir; 20-80 referans seviyeleri kullanılır.
Kapanış fiyatlarının 3 kez arka arkaya üssel ortalaması alınarak hesaplanan bir momentum göstergesidir; küçük dalgalanmaları eler.
Piyasaya katılımı gösterir. Sağlıklı bir hareket, hacimle desteklenir; fiyatla ters yönde giden hacim trend zayıflığına işarettir.
Fiyatın hangi tarafı (destek/direnç) daha çok test ettiği ve hacmin hangi yönde arttığı, kırılma yönü hakkında ipucu verir.
Üç temel kural: destekte al - dirençte sat; direnç kırılırken al - bir sonraki dirençte sat; stop mesafesinin en az 2,5-3 katını kâr hedefi olarak belirle.
Kitaptaki canlı örneklerde formasyon + stop + hedef fiyat + iz süren stop mantığı adım adım, gerçek grafiklerle uygulanır.
Fibonacci çalışmaları, Gann açıları, Andrews çatalı, Quadrant çizgileri, Hız-Direnç çizgileri (Speed Resistance Line) — kullanımı kişiden kişiye değişen ek araçlardır.
Her işlemde stop şarttır. Kâr hedefi, zarar stopunun en az 2,5 katı olmalıdır. Hedefe ulaşınca satmak yerine iz süren stop ile trendin devamından faydalanılır — amaç her işlemde değil, toplamda kazanmaktır.
Sınav ${QCOUNT} sorudan oluşur. Her soru geldiğinde 45 saniyelik süre başlar, süre dolarsa soru otomatik olarak yanlış sayılıp bir sonrakine geçilir. Sorular teker teker gelir, geri dönüp değiştiremezsiniz. Bu sınavı bir kullanıcı adıyla yalnızca bir kez tamamlayabilirsiniz.